25-09-14

Het in elkaar zetten van een broek

Tegenwoordig lijkt het of er alleen maar broeken worden genaaid bij ons. Dat is ook zo. Het leven is te vol om ook alle andere dingen te doen die ook leuk zijn, maar niet strict noodzakelijk. Broeken, broeken, broeken dus.

Gelukkig werkt  het computertekenen als een trein! Gewoon de maten invoeren, één druk op de knop en voilà, een perfect passend patroon op maat, heerlijk!!
De broek van deze week is voor de 8-jarige zoon. Hij mocht zelf bedenken - binnen de lijnen, dus met dezelfde pasvorm - hoe de broek eruit komt te zien. Dat betekent twee deelnaden op de pijpen, schuin, zodat ze een x vormen als hij zijn knieën tegen elkaar houdt, en extra opgenaaide zakken in de vorm van een driehoek.

Elke keer als ik de gulp naai, bedenk ik weer hoeveel makkelijker het is om het op de "industriële" manier te doen dan op de manier die ik in alle naaibeschrijvingen voor thuisnaaisters tegenkom. Daarbij moet je eerst de kruisnaad vanaf de gulp dichtnaaien, vervolgens de rits inzetten, inclusief gulpbeleg, onderslag etc. Een béétje lastig. Het kan zoveel makkelijker, namelijk op de manier zoals bij de gekochte broeken die ik uit elkaar heb geplozen.

Hoe gaat dat dan?

We nemen voor het gemak een jongensbroek, met de gulp links. Eerst wordt de rits aan het rechter voorpand gezet, tussen het voorpand en de onderslag van de rits. Daarna wordt de andere kant van de rits aan het linker voorpand gezet, d.w.z. aan het gulpbeleg. Let wel: de kruisnaad middenvoor is nog niet dicht! Dit maakt het allemaal erg makkelijk om te doen. Vervolgens wordt het stukje kruisnaad onder de gulp gedaan, door de stof op het linkerpand naar binnen te vouwen, en zo, op de goede kant, smal langs de kant op het rechter pand te stikken. Echt waar, de naad wordt vaak NIET eerst 'normaal' gestikt, en vervolgens doorgestikt, kijk maar naar een willekeurige gekochte broek! Als laatste wordt de gulp doorgestikt, en wordt de onderslag vastgezet met een paar trensjes. Ziet er ook nog eens heel professioneel uit.

De middenachternaad wordt ook gestikt, zodra de achterzak en de heuppas zijn gedaan. Daarna volgen de binnenbeennaad en de buitennaden, volgorde afhankelijk van welke je wilt doorstikken.

Er is nog wel meer te melden, bijv. over het gulpbeleg, maar om het met alleen woorden uit te leggen is veel te lastig. Bij voldoende animo zou ik een keer een stap voor stap werkbeschrijving kunnen maken...


04-07-14

Proefbroek geslaagd

Helaas... geen foto op model van deze broek! Zonen van 14 houden niet zo van publiciteit. Misschien maak ik nog wel een keer een foto waar ik alleen de broek uitsnijd, want hij zit echt mooi!

En nu ben ik helemaal zeker van mijn eigen patroon. Het is echt geweldig om een paar maten in de computer in te voeren, en het daarna direct uit te kunnen printen, zonder ergens een aanpassing te hoeven doen.

Omdat ik toch een proefbroek wilde maken, ging ik op zoek naar een restlap. En die vond ik: vier onderste stukken gordijn van een stof die heel geschikt is voor een broek, waarschijnlijk gesteven, zodat hij zich zeker kan meten met spijkerstof. Belangrijk voor het 'broekgevoel'. Omdat het zo'n mooie stof was, maakte ik er toch maar zakken en een rits in en naaide in één keer alles in elkaar behalve de riemlusjes, zoom en knoop/knoopsgat. Anders wordt het toch niks met passen.
Achteloos bracht ik hem bij zoon op zijn kamer: wil je dit vanavond een keer passen?
Een poos later kwam hij vrij enthousiast beneden om te laten zien - en te vertellen - dat hij het helemaal prima vond.

Kijk, daar word ik nou helemaal blij van!

01-07-14

Privé broekenwinkel

Het huishouden hier thuis begint op een privé broekenwinkel te lijken. Pattern 9 lijkt ook alleen maar voor broeken te bestaan, maar het is niet anders. Met negen mannen in het huishouden is er altijd wel één die een nieuwe broek nodig heeft. En als je dan eenmaal gewend bent aan de luxe van broeken  op maat, en je bovendien schrikt van de prijzen in de winkel als je met een puber met een niet-standaard maat gaat kijken, dan krijg je vanzelf zoiets.

Vandaag begin ik dus voor het eerst aan een broek voor een van de grotere zonen. Veertien is hij, en de standaard spijkerbroeken in de winkel zitten hem veel te strak om de heupen. Behalve de lichaamslengte hoefde ik eigenlijk alleen maar zijn heupmaat en zijn lendewijdte op te nemen, en voor de zekerheid ook de tussenbeenlengte.

Gelukkig draait het programma nog steeds goed. Dat mag ook wel, want de programmeur heeft al tijden andere dingen aan zijn hoofd. De uitdraai ziet er daarom ook niet professioneel uit, maar als ik de bovenkant van het voorpand nameet, klopt het gelukkig tot op de millimeter.

Eerst maar eens van een restlap een proefbroek maken zonder zakken, op een of andere manier vind ik dat bij zo'n grote jongen (hij is even groot als ik) weer spannend!

04-06-14

Basis T-shirt easy fit

Om even snel iets leuks tussendoor te doen - en omdat mijn jongste zoon een extra T-shirt wel kon gebruiken - heb ik het patroon van een basis-T-shirt in het programma van Pattern 9 gezet.

Het is een easy fit patroon, wat betekent dat er wat meer ruimte in het shirt zit dan bij de close fit.

Een T-shirt is een van de eenvoudigste modellen om te tekenen, maar het is uiteraard wel handig om de vloeiende lijnen op de juiste plaats de juiste kromming te geven, vooral voor het inzetten van de mouwen. Het basis T-shirt sluit bij de hals aan, daarom tekende ik de achter- en voorhals een stukje lager, en op schouderhoogte net iets wijder dan het papieren patroon. Achteraf gezien had ik dat net zo goed niet kunnen doen, het was ook prima geweest om het zo te laten... Natuurlijk kun je er ook een V-hals in tekenen, of een aparte pas met de strepen dwars. Het patroon voorziet in een lange mouw, met een aanduiding voor een korte mouw. Deze mouw vond ik zelf echter te kort, dus knipten we de stoffen mouw iets langer dan het patroon.

Eén keer 'getekend', uitprinten voor alle maten

Nu staat dit T-shirt - voor- en achterpand en lange/korte mouw - geprogrammeerd. De volgende keer dat ik een T-shirt voor een van de kinderen (tussen maat 80 en 170) wil maken, hoef ik alleen maar de maten in het programma in te voeren en het patroon uit te printen. Het shirt zit dan - mits de maten correct genomen zijn - gegarandeerd bij iedereen even ruim.

En dan kun je bij elk T-shirt afzonderlijk natuurlijk weer andere aanpassingen doen!

Aanpassingen voor dit shirt: de bovenrand van voor- en achterpand knipte ik met een paar mm naadtoeslag. Omdat tricot niet rafelt, werkte ik de randen niet af, maar zette er een stukje donkergrijs tricot achter, dat net een klein stukje achter de gestreepte stof vandaan piept. Aan de schouders van het achterpand kwam een extra stukje: de onderslag voor de sluiting. Bij nader inzien kon ik de rechterkant gewoon dichtnaaien, maar links zijn er twee drukknopen gekomen, met twee gewone knopen bovenop voor de sier (wens van de nieuwe eigenaar).

Zo op de foto lijkt de hals toch wat aan de wijde kant, gek genoeg is het 'in het echt' minder zo. Het T-shirt is gemaakt uit een oud damesshirt, de contraststof uit een ander oud shirt, de knopen kwamen uit de knopendoos.

27-05-14

Zweten op het patroon van het basislijfje

Als je mijn berichten hier en op andere plaatsen hebt gevolgd, dan weet je dat ik bezig ben met het tekenen van het basislijfje voor dames. Ideaal zou zijn als je gewoon bij iemand de maat kunt nemen, die invoeren in het programma en dan een perfect passend patroon zou kunnen krijgen. Met de standaard tekenmethodes die mij bekend waren, lukte dat in veel gevallen niet. Veel vrouwen hebben geen standaard figuur, waaronder ikzelf.

Wat kun je dan doen? Als je met potlood en papier een patroon tekent, wordt aangeraden om een lijfje te tekenen op bepaalde lichaamsmaten, en als er bijv. een grotere bustemaat is, een zgn. FBA (full bust alteration) uit te voeren. Dan wordt het papier doorgeknipt en op de plaats waar het nodig is, wordt het uit elkaar geschoven. Helemaal mooi natuurlijk en niks mis mee, MAAR ik kreeg het toch niet voor elkaar om dit zo in de computer te krijgen.

Toen probeerde ik - eerst op papier - deze tekenmethode uit. Er stond bij universeel patroon, zowel voor vrouwen als voor mannen en er stond niks bij over aanpassingen achteraf. En raad eens: ik kreeg direct een perfect passend patroon voor mezelf! Niks aanpassingen achteraf. Dus begon ik opnieuw met het programmeren van het tekenen van het basislijfje voor dames. Nu gecombineerd met de pas gevonden methode, maar ook weer niet helemaal want ik vond mijn vertrouwde methode (Aldrich) op veel punten nauwkeuriger.

Leuk hoor, dat programmeren! Helemaal leuk als het ook lukt. Dat was niet helemaal het geval. Op een gegeven moment stokte ik, omdat er een punt geprogrammeerd moest worden dat een bepaalde afstand van de schouder/hals aflag (dan heb je de formule van een cirkel nodig), en ook nog een bepaalde afstand van de middenvoorlijn. Dat allemaal per persoon verschillend, dus dan zet je de gemeten waarde ergens in een cel neer (ik werk met Excel), en dan zet je de formule in een andere cel, waarbij je steeds verwijst naar de cellen waarin de veranderlijke waarden staan. Sommigen zullen me niet kunnen volgen, maar ik weet dat er mensen zijn die het leuk vinden om te weten, dus ik vertel nog even verder. Hier ging ik dus de mist in. Sowieso moet ik mijn wiskunde van ergens heel ver opdiepen, en dan ook nog eens extra ingewikkeld met allerlei relatieve waarden... Het hele project ging even in de kast en andere dingen gingen voor.

Toch moest en zou ik erachter komen hoe ik dat punt nou toch moest vinden, en beetje bij beetje werkte ik me er weer in. Gelukkig lukte het nu wel, en het bleek zelfs dat ik er al heel dichtbij zat, alleen ontbraken er nog een paar haakjes in de formule en tja, dan krijg je toch echt een heel andere uitkomst.

Nu moet ik alleen nog de onderkant van het lijfje programmeren. Getailleerd dus, en dan wat preciezer dan de methode van Simon Wilkes (die ik hierboven noemde), maar ook dan die van Aldrich, namelijk met de precies gemeten maten van de persoon zelf.

Het eind is gelukkig in zicht, maar wat een zware bevalling deze keer... oef!

24-05-14

De boel omgooien

Naarmate de tijd verstrijkt kom ik er steeds meer achter dat ik Pattern9 toch wil gaan omgooien. De focus gaat niet (meer) liggen op het maken van patronen met stap-voor-stap beschrijvingen. Daar gaat ongelooflijk veel tijd inzitten, en ik denk dat mijn doelgroep niet precies degenen zijn die een gedetailleerde beschrijving nodig hebben.

Waar Pattern9 sterk in is, is het op maat maken van een patroon. Precies pas. Doelgroep: mensen die al wel weten hoe ze een kledingstuk in elkaar moeten/kunnen zetten, maar graag een patroon op hun eigen maten willen hebben. 
Op deze manier hoef ik geen kostbare tijd te gebruiken aan dingen die eigenlijk overbodig zijn: mooi plaatje, verkooppraatje, uitgebreide beschrijving inclusief stoflegging etc. etc., mán, je wilt niet weten hoeveel tijd dat kost!

Op dit blog ga ik gewoon lekker schrijven over de kleine of grote stappen die ik zet, zodat lezers ook wat meer inzicht krijgen in de werkwijze - en hopelijk ook wat vertrouwen. Zelf heb ik er alle vertrouwen in en we zien wel of het schip ergens strandt.

Langzamerhand zal ik de pagina's van dit blog dus ook anders indelen. En voor feedback sta ik natuurlijk altijd open!

03-04-14

Werk in uitvoering - mouwloze jurk met prinsessenlijn

Op het moment ben ik hard bezig om een patroon voor dames in de computer te zetten. In eerste instantie voor mezelf, maar dan wel zo dat het alvast voor heel veel andere maten voorbereid is. De bedoeling is dat er uiteindelijk een mouwloze jurk met prinsessenlijn uit komt rollen, maar daarvoor moeten eerst een aantal andere stappen worden gezet.

Het eerste dat in de computer komt te staan, is een basispatroon voor het lijfje. Een van de dingen waar het boek met de tekenmethode geen rekening mee houdt, is de hoogte van de buste en de afstand tussen de bustepunten. Daar wil Pattern9 nou juist wel rekening mee houden.

Op de afbeelding een basisvoorpand van een lijfje. Het patroon is door de computer drie keer getekend, waarbij elke keer dezelfde maten zijn gebruikt, alleen de afstand van de schouderlijn tot de bustepunt is verschillend. De derde figuurnaad, die een beetje naar rechts loopt, is voor iemand die een kleinere afstand tussen de bustepunten heeft. Je weet tenslotte maar nooit of er ook mensen zijn die geen standaardmaten hebben...

Kijk, dat is nou het leuke! Het kost even wat hoofdbrekens om alle lijnen en punten op de juiste plaats neer te zetten (waarbij je niet moet denken aan vaste waarden, maar meer zo: de afstand van punt 1 naar punt 2 is de helft van de bovenwijdte plus x cm). Je kunt je voorstellen dat het wat hoofdbrekens kost om een en ander helemaal goed te krijgen. Maar het geeft zoveel voldoening als het lukt!

Voor dit basispatroon moet ik nu nog de figuurnaden aan de taillelijn 'programmeren'. Zodat er een mooi getailleerd lijfje komt, ongeacht welke taillewijdte de persoon in kwestie heeft.

01-04-14

Werkbeschrijving spijkerbroek industriële methode: achterzakken

groter formaat? klik op de afbeelding

Deze werkbeschrijving is afgeleid van een industriële methode die toch redelijk goed te kopiëren is met een normale naaimachine. Gebruik doorstikgaren om mee te naaien, en gewoon garen in de spoel.

Het is erg leuk om samen met de toekomstige eigenaar van de broek een sierstiksel voor de achterzakken te bedenken!

Werkbeschrijving achterzakken:

  • stik de sierlijnen op de achterzakken, van stofkant tot stofkant (1a)
  • strijk de naadtoeslag aan de bovenkant naar de verkeerde kant, stik op de goede kant vlak langs de kant en voetjebreed door (1b)
  • strijk de overige naden naar de verkeerde kant (1c, vouw op de blauwe stippellijnen naar achteren om)
  • leg de achterzakken tegen de aanleglijn op de achterbeendelen, stik ze vlak langs de kant en daarna voetjebreed vast (1d)
  • optioneel: maak een kruislings 'bartack' stiksel op de hoeken van de zakken (met een smalle, dicht opeenliggende zigzagsteek; 1e), of sla op deze plaatsen later siernieten in

16-02-14

Aansluitende jeans - eindelijk tevreden over de pasvorm

De pasvorm van de jeansbroek is eindelijk goed. Niet te wijd, maar gewoon lekker. Dit model kan nog prima van jeans zonder stretch gemaakt worden.

Een héél beweeglijk jongetje heeft er de hele dag in gelopen, gesprongen, gerend en gespeeld en de broek is gewoon goedgekeurd.

Van deze broek gaan we een Pattern 9 patroon maken. Dat is het natuurlijk voor een groot deel al: voorpand, achterpand en heuppas staan op de goede manier in de computer. Dat wil zeggen dat ze uitgeprint kunnen worden in de maat die wordt ingevoerd: of het nu een standaardmaat is of niet zo standaard.

Nu moeten alle patroondelen die daarvan afgeleid worden nog geprogrammeerd worden: de voorzak, de gulp en de flap onder de rits, en natuurlijk de achterzak. Met de goede lijnen, die meeveranderen als er een andere maat wordt ingevoerd.
Dat is heel leuk om te doen, maar ook erg tijdrovend. Bovendien is het voorjaarsvakantie, dus deze week zal er wel niet zo veel van komen.

En dan moet er nog een beschrijving worden gemaakt - al even tijdrovend.

Als ik een eind op weg ben met de beschrijving, zal ik een oproep plaatsen voor testpersonen. Omdat dit echt een op-maat-broek is, is het denk ik het leukst om de computer de patronen te laten tekenen aan de hand van genomen maten, en niet van standaardmaten. Omdat ik dan niet naar iedereen hetzelfde patroon kan sturen, maar voor elke broek een apart patroon moet maken, ga ik maximaal tien testpersonen een patroon sturen. Denk er dus alvast over na of je bij die tien wilt horen, en houd Pattern 9 hetzij hier, hetzij op Facebook, goed in de gaten. Je kunt je ook bij voorbaat vast aanmelden, maar echte aanmeldingen zijn pas compleet met de juiste maten, en welke dat zijn, zal ik bij de oproep aangeven.

Geschikt voor kinderen met lichaamslengte tussen 90 en 170 cm.


07-02-14

Nieuw broekpatroon in de maak

Met deze broek ben ik al een tijdje druk bezig. In hoofdlijnen staat hij al in de computer; het voorpand en het achterpand inclusief heuppas zijn al geprogrammeerd.

Teken je er op papier makkelijk de voorzak, achterzak en gulplijn op, het in de computer zetten, op zo'n manier dat het er bij elke maat goed uitkomt, kost een hoop tijd.

De broek heeft een knoopsluiting in de gulp, en is in elkaar gezet in de volgorde zoals de fabrikant Ande Whall die online heeft gezet. Deze werkwijze zal ook in de werkbeschrijving van de broek komen te staan.

Gekochte broeken zijn vaak op een andere manier in elkaar gezet dan in de gangbare naaibeschrijvingen van tijdschriften staat. Het is heel leuk om de methode van de confectie-industrie uit te pluizen en na te doen. Soms blijken er dan ineens eenvoudige manieren te zijn om bijvoorbeeld een gulp in te zetten.

Het patroon voor deze broek zal beschikbaar zijn in de maten 92 tot en met 170. Bovendien zal het mogelijk zijn om het patroon te tekenen voor afwijkende maten. Op die manier zit de broek bij iedereen even lekker: aansluitend maar niet te strak.

03-02-14

Werk in uitvoering - spijkerbroek

Dat ziet er alweer een stuk beter uit. De belijning van de spijkerbroek wordt steeds wat verder aangepast, dit is alweer de derde versie. Eigenlijk ben ik al heel tevreden over de broek, ware het niet dat hij me toch een beetje ruim voorkomt over de heup. En wat blijkt? Het patroon is gewoon net iets te ruim uit de printer gekomen, en ik heb verzuimd om het goed na te meten. Dan krijg je dat. Goede les!

De software voor de Pattern9-patronen is nog in ontwikkeling. De meeste tijd gaat zitten in de functionaliteit van het programma: roteren, punten veranderen en aanpassen etcetera. Natuurlijk zullen de uiteindelijke Pattern9-patronen helemaal niet te wijd of te smal, te lang of te kort worden. Alles zal uitentreure worden nagemeten en gecontroleerd voordat ze in een PDF 'op slot' gaan (en dan nóg getest worden).

Voor dit patroon moeten nu eerst alle afzonderlijke patroondelen geprogrammeerd worden. En dan wordt het nogmaals getest, nu in een andere maat. We houden je op de hoogte!

01-02-14

Op naar het volgende model

Terwijl we wachten op de reacties van de testnaaisters die de broek met elastiek en nepgulp aan het maken/patroon aan het bekijken zijn, richt ik me vol enthousiasme op het volgende model: een aansluitende spijkerbroek voor de iets grotere jongens.

Het lijkt me heel erg leuk om de werkwijze te volgen die door spijkerbroekenfabrikant Ande Whall online is gezet (en waarover ik het vorige blogje schreef), dat betekent knopen in de gulp en echte jeansnaden maken. Bijvoorbeeld.

Het ontwerp is natuurlijk van mezelf. De maten werden bij mijn 10-jarige zoon genomen en de gedachten gingen over de pasvorm. We proberen een model met aan de voorkant toelopende pijp, de zijnaden zijn dus schuin naar voren verlegd.

Mocht er iets te melden zijn, laat ik het zeker weten! Voorlopig nog even cijfertjes en lijntjes. En goed de werkwijze bestuderen, hoeveel naadtoeslag er moet worden geknipt etcetera etcetera.

30-01-14

Hoe wordt een 'echte' spijkerbroek gemaakt?

Gelukkig zijn er professionals die de kunst laten afkijken. Zo is er een heel interessante fotoserie van het hele proces van het maken van een 'echte' spijkerbroek voor een Nieuw-Zeelands merk: Ande Whall.

Via deze link krijg je de foto's te zien. Iets om echt voor te gaan zitten en goed te bekijken, er is echt veel op te zien wat niet makkelijk en snel in woorden te vangen is, bijvorbeeld:

  • heb je trouwens gezien waar de allereerste rol met stof vandaan komt? Zit TNT soms ook in Japan??
  • de patroondelen worden met gewichten op de stof gehouden, daarna wordt de vorm met krijt op de stof gezet en uitgeknipt
  • eerst wordt het sierstiksel op de achterzakken gemaakt - makkelijk: direct achter elkaar door onder de machine doorhalen, daarna de draadjes ertussen afknippen
  • leuk: op de foto waar de naadtoeslag van de achterzak wordt omgeperst, zie je 'iets' van Brabantia liggen. Aan de andere kant van de wereld!
  • de achterzakken worden met een enkele naald twee keer doorgestikt - heel netjes, dat wel, maar geen tweelingnaald
  • na de achterzakken volgen een paar foto's waar je heel duidelijk op kunt zien hoe de traditionele jeansnaad wordt gemaakt, dit keer de heuppas aan het achterpand: hiervoor is nodig dat de naadtoeslag van het achterpand twee keer zo breed is als die van de heuppas. Let op: de eerste naad die wordt gestikt, heeft de onderdraad als uiteindelijk zichtbaar stiksel
  • deze drie hiervoor genoemde foto's zijn duidelijker dan je ooit met woorden kunt zijn - en heb je gezien dat er geen enkele speld bij te pas komt?
  • na de heuppas wordt de middenachternaad genaaid - dat was ik nog in geen enkele handleiding voor broeken tegengekomen (daar worden eerst de pijpen genaaid, en later de kruisnaad in één keer)
  • ook hier geldt dat het ene achterpand een naadtoeslag moet hebben die twee keer zo breed is als die van het andere
  • over naar de voorzakken: eerst wordt een 'horlogezakje' op het heupdeel gezet: het deel van de voorzak dat zichtbaar is naast/boven de zakingang
  • dit heupdeel komt op het zakdeel dat uit één stuk stof bestaat, en later wordt dubbelgevouwen
  • de zak wordt met een 'french seam' dichtgenaaid - als ik mij niet vergis noemen wij dat juist een Engelse naad - en er wordt een schroevendraaier gebruikt om de hoekjes bij het keren uit te duwen 
  • wat hebben ze daar een mooie knoopsgatenmachine...
  • een interessant gedeelte over het inzetten van de gulp - hier met knopen en knoopsgaten dus anders dan met een rits
  • wel prettig om de gulp in te zetten in alleen de twee voorpanden, zonder dat de achterkant er al aan zit!
  • na de gulp wordt nu éérst de hele tussenbeennaad genaaid, de zijnaden liggen nog los
  • de tussenbeennaad wordt doorgestikt (op de voorpanden)
  • de panden zijn met de zijkant langs de zelfkant geknipt - en die hebben ze gewoon laten zitten
  • dan stikken ze toch nog de zijnaden door op de achterpanden
  • de tailleband wordt eerst aan de binnenkant gezet
  • in een paar foto's wordt duidelijk  gemaakt hoe het korte uiteinde wordt afgestikt en omgevouwen
  • de voorkant van de tailleband wordt met omgevouwen naadtoeslag smal op de kant vastgezet
  • riemlusjes worden meegestikt bij het doorstikken van de bovenrand
  • de broek wordt gezoomd, een beetje scheef voor het 'kabeleffect'
  • zo'n machine voor de 'bar tacks' wil ik ook wel!
  • de knopen zitten er met zo'n mooie machine één twee drie op
Een complete werkbeschrijving op zich dus - de link kreeg ik op het forum van Sancho, waarvoor dank!

28-01-14

Patroon broek maat 92 - 104 - 116 is klaar


Nog tot 1 februari kun je je aanmelden om het patroon uit te testen. Voorwaarde is dat je uiterlijk 21 februari 2014 feedback geeft over het patroon en/of de beschrijving.

Stuur een mailtje naar karien.achterberg@gmail.com om je aan te melden.

Het is ook mogelijk om de broek speciaal op maat te laten tekenen van een kind met afwijkende maten. Geef in dat geval via de mail de gewenste maten door. Welke maten dat zijn kun je hier lezen.

25-01-14

De tailleband van een eenvoudige broek of rok met knoopsgatenelastiek - en de afwerking

Klik op de afbeeldingen voor een grotere versie.

Tailleband

  • 5a:  Leg één korte kant van de middenvoor-tailleband op de korte kant van de lange tailleband, goede kanten op elkaar. Stik dit naadje. Leg de andere uiteinden ook op elkaar, stik hier tot aan de vouw (dus tot aan de helft) op elkaar.
  • 5b: Speld en stik de tailleband (met de kant van de gesloten naadjes) aan de bovenrand van de broek, houd de middenvoorlijnen op elkaar.
  • 5c: Werk de naadtoeslag aan de andere lange kant af, vouw de tailleband dubbel met de goede kant buiten, vouw de naadtoeslag van de korte kantjes naar binnen en speld vast. Stik het tunneldeel vast door aan de goede kant langs de aanzetnaad door te stikken, stik het tunneldeel ook smal op de kant door. NB: de lange kant wordt dus niet met een inslag naar binnen vastgezet. Op deze manier is de tailleband minder dik. 
  • 5d: Haal het elastiek via de opening door de tunnel;
  • 5e: stik het ene uiteinde van het elastiek vast, laat het andere eind door de opening steken.
  • 5f: Stik als laatste het middenvoorstuk van de tailleband met een dubbel stiksel rondom door.

Afwerking

  • 6a: Zet een knoop tegen de binnenkant van de tailleband voor het knoopsgatenelastiek.
  • 6b: Werk de onderkant van de pijpen af, vouw de zoom naar binnen en stik op zoombreedte door, naar keuze met een enkel of dubbel stiksel.

24-01-14

Bonus - handige links bij het digitaal patroontekenen

De cursus digitaal patroontekenen maakt gebruik van Excel om de punten te berekenen, en Inkscape om ze neer te zetten. Natuurlijk kan het op heel veel verschillende manieren, en zelf verkeer ik in de gelukkige omstandigheden dat ik getrouwd ben met een programmeur, die de Excel-gegevens 'vanzelf' omzet in een tekening, die ik vervolgens weer kan bewerken, maar dat is niet iets dat ik hier kan weergeven, omdat ik daar zelf ook niets van snap.

Mensen die toch dieper in de stof willen duiken, zullen vroeg of laat tegen van alles aanlopen: hoe bereken ik nieuwe punten als ik ga roteren, hoe krijg ik een mooie vloeiende lijn, of een gedeelte daarvan. Etcetera. Op deze plaats zal ik links naar websites zetten waar ik zelf veel aan heb gehad. Het is uitdrukkelijk geen onderdeel van een cursus, ik heb geen gelegenheid om het ook nog uit te leggen. Maar mensen met aanleg voor wiskunde zullen er zeker blij mee zijn!

Curves
Curves zijn niet zomaar vloeiende lijnen, voor elke curve bestaat er een exacte formule waar je de x- en y-coördinaten kunt invullen. Gelukkig maar, zo kun je ze programmeren. Ze hebben zelfs een naam: Bézier curves. Hieronder een aantal links naar nuttige websites:



23-01-14

Een nepgulp in een broek maken, en de panden aan elkaar zetten

Als voor- en achterpanden 'compleet' zijn: de zakken zitten erin en erop (behalve zakken die over de naad heen liggen), kunnen de verticale naden worden gestikt. Deze broek heeft een nepgulp, die gaat in één moeite mee.
Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

Zo gaat het:

  • 4a: Leg linkervoorpand en linkerachterpand met de goede kanten op elkaar. Speld en stik de zijnaad.Werk de naad af met een zigzag- of locksteek.
  • 4b: Vouw de naad naar het achterpand en stik de naad met een enkel of dubbel stiksel door.
  • 4c: Leg de tussenbeennaad van voor- en achterpand met de goede kanten op elkaar en stik deze naad, stik hem eventueel twee keer voor extra stevigheid. Werk ook deze naad af.
  • Herhaal voorgaande stappen voor de rechterhelft van de broek.
  • 4d: Keer de ene broekspijp en stop hem in de andere, goede kanten zitten nu tegen elkaar.
  • 4e: Stik de kruisnaad vanaf middenachter tot middenvoor, volg de lijn van de nepgulp. Stik ook deze naad twee keer voor extra stevigheid. Werk de naadtoeslag af.
  • 4f: Keer de broek, goede kant buiten dus, vouw de nepgulp op de middenvoorlijn naar links, houd de middenvoorlijnen van beide panden op elkaar.
  • Stik de gulp op gulpbreedte door met een enkel of dubbel stiksel, laat het stiksel rond naar de naad aflopen. Stik hierna de kruisnaad op het linkerpand door, naar keus met een enkel of dubbel stiksel.

21-01-14

Bijna toe aan testpersonen



Deze broek is voor onze 6-jarige. Hij zit veel beter dan het eerste model, dat veel te wijd om de heupen van onze 4-jarige zat. Je zou het bijna niet geloven, maar er is een heel andere manier van patroontekenen gebruikt om hem beter te laten passen. En dat kostte heel wat tijd. Over de pasvorm ben ik heel tevreden, onze 6-jarige ook. En ook over het model, dat voor deze leeftijd nog prettig is: elastiek in de (natuurlijke) taille, en een nepgulp. Over de achterzakken hadden we het al gehad.

De broek zit bijna helemaal in het patroontekenprogramma. Het enige dat nog moet is de zaklijn goed krijgen. Want je kunt dan wel zelf een mooie zaklijn tekenen, dat betekent nog niet dat hij ook uit de printer komt. En als je een perfectionist bent, wil je dat ook op de beste manier voor elkaar krijgen, zodat het altijd goed is, of je nu maat 92 wilt hebben of maat 116.

Vanaf deze plaats gooi ik alvast een balletje op: is er iemand die dit patroon wil uitproberen, en feedback erover aan mij wil geven? Over een paar dagen maar als er iets tegenvalt duur het wat langer is het hele patroon inclusief beschrijving klaar (hoop ik, hoop ik!), en het zou fijn zijn als er een paar mensen zijn die het willen testen.

Het patroon komt in drie maten uit de printer: 92, 104 en 116. De twee tussenliggende maten (98 en 110) kun je zelf heel makkelijk tussen de lijnen tekenen.
Heeft het kind in kwestie afwijkende maten (extra smal of een paar cm extra), dan kun je je alvast aanmelden voor een op maat gemaakt testpatroon - maar dat zal waarschijnlijk iets langer duren. Hieronder een maattabel met de standaardmaten. Wil je afwijkende maten doorgeven, neem dan de maten op die hieronder genoemd staan.

NB: je krijgt dus altijd het patroon voor een broek met de taille op de natuurlijke taillehoogte.
maat
92
104
116
taillewijdte
51
53
55
heupwijdte
55
59
63
heuphoogte
11,5
12,6
13,8
zithoogte
15,7
18
19,6
tussenbeenlengte
36,5
43,5
51
pijpbreedte onderaan
13,5
14,5
15,5

  • Let op: meld je alleen aan als je binnen drie weken na ontvangst van de PDF goede feedback denkt te kunnen geven.
  • Aanmelden kan tot 1 februari 2014, door een mailtje te sturen naar karien.achterberg@gmail.com. Vergeet niet om te vermelden of je het standaardpatroon in bovengenoemde maten wilt, of een op maat gemaakt patroon: vermeld in dat geval de gewenste maten.

18-01-14

Werkbeschrijving zakken




Steekzak in broek of rok


Voor dit soort zakken zijn doorgaans drie patroondelen nodig: voorbeen (1), heupdeel met zak (2) en zakdeel (3), dat je krijgt als je patroondeel 2 op de zaklijn doorknipt. Dit hoeft trouwens geen ronde lijn te zijn, de werkwijze is hetzelfde voor zakken met een rechte (schuine) insteeklijn.
Zakdeel 3 wordt vaak geknipt uit voeringstof, of uit een andere (contrasterende) dunne stof.

Zo zet je de zak in:

  • Indien gewenst: om uitlubberen van de zakingang bij het dragen tegen te gaan, kun je een niet-rekbaar bandje langs de zakingang stikken. 
  • 1a: Leg zakdeel 3 met de goede kant op de goede kant van voorbeen 1, stik de zakingang.
  • 1b: Geef (schuine) knipjes in de ronde naadtoeslag, vouw het zakdeel naar binnen om en stik door (naar keuze met een enkel of dubbel stiksel).
  • 1c: Leg heupdeel 2 onder het voorbeen, met de goede kant naar voren, laat de ronde kant gelijklopen met de ronde kant van het zakdeel. Draai het geheel om.
  • Stik het heupdeel volgens de aangegeven lijn aan het zakdeel, werk de naadtoeslag af met een zigzag- of locksteek. NB vouw voor het stikken eerst het voorbeen weg, stik alleen door de twee zakdelen.
  • Stik de naad twee keer voor extra stevigheid.
  • Draai het geheel weer om, speld de delen waar die elkaar overlappen op elkaar en behandel het verder als één geheel.

Achterzak met beleg - of borstzak


Een opgestikte zak kan op veel manieren worden gemaakt. Dit is de manier die ikzelf het mooist vind, maar het is geen enkel probleem om andere methodes te gebruiken. 
Afhankelijk van de stofdikte kan het belegdeel verstevigd worden. Onderstaande aanwijzingen zijn gegeven per plaatje.


  • Voorbereiding: werk de buitenrand van het zakdeel af met een zigzag- of locksteek. Verstevig eventueel het beleg.
  • 2a: Maak - indien gewenst - het sierstiksel op de zak. Bedenk zelf iets of kijk naar bestaande broekzakken. Houd het uiteindelijke formaat in gedachten en houd rekening met de stiklijn die op belegbreedte vanaf de bovenkant komt!
  • 2b: Strijk de naadtoeslagen aan de zijkant naar de verkeerde kant. Trek het stukje naadtoeslag boven de beleglijn een klein stukje schuin - om dikke bobbels aan de zijkant te voorkomen. Vouw het beleg om naar de verkeerde kant, pers de vouw, doe hetzelfde met de naadtoeslagen aan de schuine onderkantjes.
  • 2c: Keer om. Speld het beleg vast en stik op belegbreedte vast. Let op dat de zijkantjes van het beleg iets naar binnen liggen.
  • 2d: Leg de zak tegen de aanleglijnen op het achterbeen (of voorpand van het overhemd). De naadtoeslagen aan zij- en onderkant zijn naar de verkeerde kant omgevouwen.
  • 2e: Speld vast en stik langs de zij- en onderkant met een enkel of dubbel stiksel naar keuze door.



16-01-14

Testbroek - smallere versie


Misschien moet ik leren betere foto's te nemen, al die 'kreukels' maken de broek niet mooier. Toch is dit een fijne nieuwe broek, en ik denk dat ik 'm erin houd. Een klein beetje overwijdte op de heupen, elastiek in de taille.

De taille van de broek zit ook echt in de natuurlijke taille. Er zit elastiek in, zodat de broek makkelijk aan en uit kan. Er zit zelfs geen knoop in (niet nodig), wel een nepgulp. Op deze manier is de broek voor beginnende naaisters geen probleem.








Op de achterkant van deze broek zit een grote verrassing. De nieuwe eigenaar van de broek had inspraak in het sierstiksel, en ontwierp zelf de linker achterzak met behulp van een Playmobil-schildje. Dat er op de andere zak een helm moest komen, was toen ook snel besloten.

Door de taille zit knoopsgatenelastiek.











hier is de constructie wat beter te zien


15-01-14

Het printen van een Pattern 9 patroon

Op dit moment ben ik ermee bezig om uit te vissen wat het uitprinten van een PDF-patroon prettiger en overzichtelijk maakt.

De allermeeste patroondelen passen niet op één A4-tje. Ze moeten dus aan elkaar worden gelegd/geplakt en vervolgens uitgeknipt. De patronen van Pattern 9 zullen hoogstwaarschijnlijk worden uitgeprint op een raster van vierkantjes van 2 cm. Zo zie je over de hele lengte en breedte van het patroondeel of alles goed aansluit, bovendien kun je makkelijk maten nameten.

Alles wat op een gewoon patroon staat, komt hier uiteraard ook op te staan: de naam van het patroondeel, draadrichting, aanleglijnen voor zakken etc.

Pattern 9 zou graag horen wat voor wensen er leven op het gebied van duidelijkheid van PDF-patronen. Is het bijvoorbeeld handig als een patroondeel over meerdere pagina's is verdeeld, om de naam ervan op elk los stukje te zetten? Zodat je zeker weet waar het bijhoort? Of nog een stapje verder: bijv. 'achterpand - linksboven; achterpand - links midden; achterpand - links onder' etc.? Voor sommige mensen kan het niet duidelijk genoeg zijn, anderen vinden het misschien betuttelend. Zijn er mensen die hier hun licht over willen laten schijnen? Heel graag!

Andere PDF's hebben vaak een aanduiding als: rij 1 van 3, kolom 1 van 4. En dan leg je alles in rijen en kolommen, plakt het aan elkaar, en dan zit het ook goed. Dan heb je soms wel een enorm vlak papier, waarvoor mensen misschien niet allemaal goed de ruimte hebben.

Je hoort het al, ik neig zelf naar zoveel mogelijk duidelijkheid. Evengoed zijn alle opmerkingen hierover welkom!

10-01-14

Deelnaden

Je kunt heel eenvoudig patronen veranderen door de patroondelen door te knippen. Aan de pasvorm verandert er niets: elk patroondeel heeft na het aan elkaar naaien de oorspronkelijke vorm terug. Je krijgt wel een totaal ander kledingstuk, helemaal als je verschillende stoffen gebruikt.

Op de afbeelding een paar voorbeelden. Het eenvoudigst is om de patroondelen langs rechte lijnen door te knippen. Dat naait natuurlijk het makkelijkst. (Hier is het natuurlijk ontzettend handig als je het patroon als PDF hebt, zodat je het indien nodig nog een keer kunt uitprinten!)

Maar ronde vormen zijn ook mogelijk. Een variatie hierop is om gewoon het hele patroondeel uit de stof te knippen, en daarbovenop een deel ervan - bijvoorbeeld kniestukken - met een inslag vast te zetten. Zo wordt het kledingstuk plaatselijk steviger.

Ook hier zijn de mogelijkheden eindeloos. Gelukkig ben je niet gebonden aan een bepaald patroon. Zo lang je in de gaten houdt hoe de oorspronkelijke naden lopen, en je via het in stukken knippen en aan elkaar naaien weer bij diezelfde vorm uitkomt, is er geen enkel probleem.

Aandachtspunten:

  • knip nooit pas deelnaden als het patroondeel al uit de stof is geknipt. Ook al zou je een minimaal naadje maken, het kledingstuk verliest z'n pasvorm. Knip dus in de papieren patroondelen, en knip die stukken vervolgens met normale naadtoeslag uit de stof.
  • houd ook in de gaten op welk punt de extra naden elkaar eventueel kruisen, bijvoorbeeld bij het middelste broekje op de afbeelding moet de deelnaad op het achterpand net iets lager (of hoger) liggen dan die van het voorpand. Zo voorkom je - zeker met dikke stoffen - problemen met het naaien, en zit het kledingstuk ook lekkerder
  • natuurlijk kun je deelnaden ook bij andere kledingstukken toepassen 

09-01-14

Testbroek is af


Voor mijn eigen zoon van 4 maakte ik een testbroek van het eerste Pattern 9 patroon. Gelukkig zit de broek goed, en hoef ik aan het patroon niet meer te sleutelen. De broek is aangepast aan de - iets mollige - maten van het model. Hij valt dus bij hem hetzelfde als het op een ander kind met andere maten zou doen. Evenveel extra ruimte overal.

Aan de foto's kun je zien dat de broek comfortabel zit. Extra ruimte, maar niet al te wijd. Prima om in te spelen, of om mee naar school te gaan.

De achterzakken hebben een verschillend sierstiksel gekregen.

Sierstiksels

Sierstiksels voegen iets toe aan de uitstraling van een kledingstuk. De perfecte plaats om een persoonlijk accent toe te voegen. Voor een sierstiksel hoef je geen patroon te kopen - dat verzin je gewoon zelf! Of als er geen inspiratie is, kijk om je heen. Ideeën genoeg: tijdens het strijken van een broek, tijdens het rondkijken in een al dan niet virtuele kledingwinkel, of in de tram.

Sierstiksels worden op de losse patroondelen genaaid, voor het in elkaar zetten. Is de stof erg dun, kun je ervoor kiezen om er een versteviging achter te zetten, bij de meeste stoffen zal dat niet  nodig zijn.

Het leuke is dat alles mogelijk is. Zo kun je bijvoorbeeld op een kinderkledingstuk een tekening van het kind in sierstiksel omzetten. Laat het kind de tekening maken op patroontekenpapier (of trek een tekening over), speld het op de stof en naai dwars door het papier over de lijnen heen.

Op de afbeelding alvast wat ideeën voor sierstiksels op een achterzak (of borstzak). Tip: kies zeker in het begin niet voor sierstiksels die precies in het midden elkaar kruisen. Het is dan niet zo erg als het toch iets te veel naar links of rechts uitvalt.

Het sierstiksel kan genaaid worden met speciaal doorstikgaren. Sommige naaimachines hebben een doorstik-stand, waarbij er elke keer drie steekjes op dezelfde plek worden gemaakt, dan wordt het met normaal  naaigaren ook dikker. Het kan ook zijn dat je helemaal tevreden bent met gewoon garen en een gewone steek, daar is niets mis mee (de laatste variant is wel gevoeliger voor slijtage).

08-01-14

Werkbeschrijvingen in PDF en op internet

Het belangrijkste van een patroon is uiteraard de pasvorm van de patroondelen: dat wat op het 'raderblad' staat. Een patroon bevat echter meestal ook een werkbeschrijving, die voorschrijft hoe het geheel in elkaar wordt gezet. En daarvoor is niet slechts één goede manier:
  • een rechte naad kan 'gewoon' worden genaaid, maar ook bijv. als Engelse naad
  • een zoom kan één keer worden omgeslagen, of met een inslag vastgezet (om nog maar te zwijgen van met de hand omzomen)
  • de naden kunnen op verschillende manieren worden doorgestikt - of juist niet
  • een mouwsplit kan op verschillende manieren worden gemaakt
  • een mouw van een blouse of overhemd kan worden ingezet met een omgeslagen naadtoeslag zoals in de confectie gebruikelijk (geen rafelranden zichtbaar)
  • tunnels voor elastiek kunnen op veel verschillende manieren worden gemaakt: één breder elastiek, evt. doorgestikt, smallere tunnels met smal elastiek, of een tunnel met een opening erin om knoopsgatenelastiek doorheen te halen
  • etc.
Voor welke oplossing wordt gekozen, hangt af van persoonlijke smaak en moeilijkheidsgraad. Het patroon past er niet beter of minder goed door. Het ziet er anders uit, of professioneler.
Wel hebben sommige keuzes invloed op de naadtoeslag. Daarom worden de patronen van Pattern 9 zonder naadtoeslag geprint. 

Pattern 9 kiest voor de meest toegankelijke methode, om een standaard werkbeschrijving met de patronen mee te sturen. Geen ingewikkelde dingen, wel een goed kledingstuk. Variaties daarop (zoals bovengenoemde) zullen op dit weblog worden gepubliceerd, voor zover ze gedaan kunnen worden met de patroondelen uit het basispatroon. Uiteraard kunnen ook andere werkwijzen worden gevolgd.Wij staan tevens open voor tips en nieuwe ideeën - of verzoeken!

07-01-14

Hier wordt aan gewerkt!

Het eerste patroon dat we bij Pattern 9 ontwikkelen is een basisbroek voor jonge kinderen (maat 92 tot 122). Een comfortabel model met elastiek in het grootste deel van de taille en een nepgulp (geen van onze acht jongens hield op die leeftijd van een broek met knoop).

Voordat een patroon helemaal klaar is, moet het een lange weg afleggen:

  • het moet worden getekend (in dit geval geprogrammeerd)
  • geprint
  • nagemeten
  • verbeterd
  • voorgaande stappen worden herhaald tot het helemaal goed is
  • er wordt een proefmodel gemaakt op maat van een levend persoon
  • als het proefmodel niet bevalt: begin weer bovenaan het lijstje
  • als het proefmodel wel bevalt, moeten er foto's worden gemaakt
  • en een technische tekening
  • plus een werkbeschrijving (inclusief stoflegging, benodigde hoeveelheid van alles, etc. etc.)
  • alles moet netjes in één PDF komen te staan
  • en daarna moet het nogmaals nagemeten worden 
  • kortom: alle Pattern 9 patronen die eenmaal in de webshop staan, zijn goede patronen!
Het bijzondere van Pattern 9 patronen:
  • er komt een standaardpatroon met 3 maten op één werkblad (bij dit patroon bijv. 98 - 110 - 122)
  • wat eigenlijk nog beter is: het patroon kan ook worden besteld voor kinderen met afwijkende maten: bijvoorbeeld een smal kind bij wie de broek veel te wijd zou worden bij een bepaalde lengte, of juist een mollig kind. Als je de maten doorgeeft, krijg je een patroon met al die maten doorgerekend 
  • op het weblog zal worden getoond hoe je variaties op het patroon aanbrengt, bijvoorbeeld door de zakken te veranderen, of door deelnaden aan te brengen. Zo krijg je met één patroon toch heel verschillende broeken.
  • indien nodig zullen er nog aanvullende tips worden gegeven: bijvoorbeeld wat je zou kunnen doen als de broek bij kinderen met een buikje steeds afzakt
  • Pattern 9 werkt interactief - feedback en opmerkingen (ook kritiek) zijn welkom!
Wil je de status van bovengenoemd broekje weten? Ergens tussen de eerste vier punten in. Er wordt aan gewerkt!

06-01-14

Digitaal patroontekenen - les 7: het overzetten van de punten in Inkscape

Dit is de laatste les van de cursus digitaal patroontekenen. In deze les worden alle punten van het patroondeel overgebracht naar Inkscape, waarna het kan worden bewerkt, uitgeprint en opgeslagen voor later gebruik.

Nogmaals, ik ben geen Inkscape-expert. Onderstaande is het beste wat ik heb kunnen vinden, maar sommige dingen vind ik nogal knullig, zoals het uitprinten. Mocht iemand dus betere suggesties hebben, dan zijn die zeer welkom!


  • Start Inkscape op. Via Bestand - Documenteigenschappen stel je de standaardeenheid in op cm. Het rechthoekje dat op het scherm staat (en dat je later heel hard nodig gaat hebben) haal je weg door 'paginarand weergeven' uit te vinken.
  • Selecteer in de linkerzijbalk de functie 'rechten of bezierkrommes trekken'. Nu ga zo grofweg de punten van het lijfje tekenen, alvast een beetje op de goede plek, in het vierde kwadrant dus. Bovenaan en aan de linkerkant worden de centimeters aangegeven. De punten moeten dus rechts van de nul bovenaan, en onder de nul aan de linkerkant komen. Zodra je gaat tekenen, kun je ook naar beneden en naar rechts scrollen om dat gebied beter in beeld te krijgen.
  • Houd het plaatje van het lijfje in je hoofd en teken zo ongeveer de 13 punten in een polygoon, gewoon een beetje op gevoel. Je kunt ook in het wildeweg klikken, en een punt meer of minder maakt ook niet uit, kun je allemaal later veranderen. Sluit het polygoon door de laatste klik op het allereerste punt te zetten: het licht dan rood op. 
  • Haal je Excel-bestand met alle punten met hun x- en y-coördinaten er ook bij.
  • Nu klik je in de linkerzijbalk op de functie 'paden aanpassen via hun knooppunten'. Klik op een punt dat linksboven staat, het wordt nu rood. Helemaal bovenaan zie je een vakje met x: ervoor, en een vakje met y: ervoor. Hierin geef je de waardes van de coördinaten aan. Kan tot op de drie cijfers na de komma precies. LET OP: Zet een - (minteken) voor ALLE waardes van de y-coördinaten!!
  • Na het ingeven van elke coördinaat zie je het geselecteerde punt verspringen.
  • Klik vervolgens op het volgende punt en geef dat de waarde die het moet krijgen, volgens het rijtje in Excel. Als dit klaar is, lijkt het al een klein beetje op het patroondeel dat je wilde hebben. 
  • Heb je een punt te veel of te weinig? Met de pictogrammen bovenaan (die je ziet als je bezig bent met de functie 'paden aanpassen via hun knooppunten') kun je spelen met de punten.
  • Wanhoop niet als alles niet direct goed gaat, oefen eventueel met een ander polygoon en probeer de functies uit.
  • Als alle punten op de juiste plek staan, kun je de lijnstukken die curves moeten worden, gewoon oppakken en verslepen tot je er tevreden over bent. Pak de lijnstukken ergens beet, verplaats de muis en zie wat er gebeurt. Je krijgt nu een patroondeel dat je ook op papier getekend had kunnen hebben, met de coördinaten precies goed.
  • Vergeet niet de tekening op te slaan. Om het uit te kunnen printen, moet je via de Documenteigenschappen de paginarand opnieuw weergeven. Inkscape print namelijk alleen wat er op het A4-tje staat, dus als je de opdracht 'print alles' geeft, en je tekening staat nog op de plek waar die is getekend, krijg je toch een wit vel. 
  • Met het bovenste icoontje aan de linkerkant 'object selecteren of vervormen', kun je de tekening oppakken en verplaatsen. Zet hem zo op het A4-tje dat het achterpand er helemaal oppast. Geef vervolgens de opdracht om dit af te drukken. Pak de tekening weer op en verschuif hem naar links, zodat het voorpand helemaal op het A4-tje staat. Geef opnieuw de printopdracht.
  • Als het goed is, ben je nu helemaal tevreden!

NB het patroon van het lijfje is een basispatroon, met heel weinig overwijdte. Houd hiermee rekening als je met dit patroondeel verder wilt.
Als je grotere patroondelen wilt tekenen en printen, is het lastig om dit met schuiven te doen. In de tutorial waarnaar in de vorige les werd verwezen, staan hiervoor aanwijzingen, er zijn op internet wel meer tips te vinden. Een tip kan zijn om herkenningspunten toe te voegen in de tekening, zodat je die na het printen kunt gebruiken om de delen goed op elkaar te plakken. Denk gewoon creatief na, of zoek een bijpassende tutorial of uitleg op internet (die je meestal wel in het Engels kunt vinden).


04-01-14

Digitaal patroontekenen - les 6: tijd voor Inkscape!

Voordat alle coördinaten in Inkscape gezet worden, is het heel handig om jezelf alvast wat vertrouwd te maken met het programma.

Zorg ervoor dat je het programma via een veilige site downloadt, en installeert. Je kunt in vogelvlucht door de handleiding gaan die bij het programma zit, of je kunt op internet zoeken naar tutorials. Zelf vind ik deze handig om stap voor stap door te nemen en uit te proberen: Basic pattern making with Inkscape.

Neem hier echt goed de tijd voor, zodat je het programma al min of meer in de vingers hebt. In de volgende les wordt dan in één keer behandeld hoe je alle punten voor het lijfje precies op de goede plek in Inkscape krijgt, en hoe je het kunt uitprinten.

NB: ik ben geen Inkscape-expert. Ik was blij dat ik een manier vond om een patroondeel digitaal te maken, te bewaren, te veranderen en te printen. Maar ik zeg niet dat de methode die ik in de volgende les ga uitwerken, de beste is. Feit is wel dat de punten die je wilt, op de goede plek komen te staan, en uit te printen zijn. En dat is het doel van deze cursus!

Maar mocht je een betere of snellere manier weten: laat maar horen!


03-01-14

Digitaal patroontekenen - les 5: de laatste loodjes, de laatste coördinaten

Er zijn nog een paar punten met onbekende coördinaten: rondom het armsgat punt 4, 5 en 6, en onderaan de punten 10, 11 en 12 (zie foto).

  • eerst maar punt 4. De x-coördinaat daarvan wordt bepaald door de rugbreedte, en omdat vanaf middenachter wordt getekend, wordt hier ook de helft van de rugbreedte afgezet. Zet dus in E7: =B6/2.
  • De y-coördinaat van punt 4 zit (volgens voorschrift uit het filmpje) op de helft van het stuk tussen schouderpunt 3 en de rughoogtelijn. Die twee waardes zijn allebei bekend, maar om het ook nog zo te formuleren dat er een goede waarde uit komt, ook als er een andere maat wordt ingevoerd, kost sommigen misschien wat hoofdbrekens. Het kan helpen om het met 'makkelijke' getallen te visualiseren, en dan even zonder de 'min', die maar al te vaak voor verwarring zorgt. Stel je bijvoorbeeld voor dat er vanaf hoogte "3" omhoog een lijnstuk staat naar "11", Je moet de helft daarvan hebben door middel van een formule. Wat je doet is: 11-3, de uitkomst delen door 2, vervolgens die uitkomst optellen bij 3. Geeft als resultaat: 8/2 = 4, plus 3 is 7. Klopt toch? 7 staat op de helft tussen 3 en 11. Vertaald naar de formule voor de y-coördinaat voor punt 4 (zet dit in F7) is dit: =(B8-F6)/2+F6
  • Punt 6 zit aan de andere kant van het armsgat, en wordt vanaf middenvoor afgemeten met de helft van de voorbreedte. De x-coördinaat van dit punt wordt dus zo 'gevangen' (zet dit in E9): =E17-B5/2
  • De y-coördinaat van punt 6 zit op eenderde van de afstand tussen de rughoogtelijn en punt 7. Eigenlijk bereken je het punt vanaf de x-as naar beneden, dus zit het juist op 2/3 van die lijn. Lukt het niet om dit te visualiseren, gebruik dan zogenaamde waarden waarmee je makkelijk uit het hoofd kunt rekenen om het te controleren. Het is: "(rughoogte minus schouderpunt) vermenigvuldigd met 2/3, plus schouderpunt. Dus (en zet dit in F9): =(B8-F10)*2/3+F10
  • Nu punt 5. De x-coördinaat van dit punt zit tussen die van 4 en 6 in. Makkie! Toch? Zoiets hebben we al eerder bij de hand gehad. Zet in E8: =(E9-E7)/2+E7
  • De y-coördinaat is gelijk aan de rughoogte. Zet in F8: =B8
  • We zijn er bijna. Alleen nog de punten 10, 11 en 12. Punt 10, rechtsonder in de hoek, heeft een x-coördinaat die gelijk is aan die van punt 14, en een y-coördinaat die gelijk is aan die van punt 13. Zet daarom in E13: =E17, en in F13: =F16.
  • De punten 11 en 12 staan 1 cm voor resp. na punt 5 (met dientengevolge een onderlinge afstand van 2 cm), op de onderste lijn. De coördinaten kun je waarschijnlijk zelf bedenken, maar voor de zekerheid geef ik ze toch hier:
  • Punt 11, x-coördinaat (zet in E14): =E8+1, y-coördinaat (zet in F14): =F13
  • Punt 12, x-coördinaat (zet in E15): =E8-1, y-coördinaat (zet in F15): =F13
Nu zijn alle punten bekend die nodig zijn om een lijfje te tekenen zoals in het filmpje beschreven is!

Volgende keer worden alle punten in Inkscape gezet en met elkaar verbonden.

02-01-14

Digitaal patroontekenen - les 4: verder met het voorpand

In deze les worden eerst twee punten afgemeten voor de halslijn in het voorpand. Filmpje: 'meet vanuit punt 14 1/5 van de halswijdte af naar links en naar onder, verbind deze twee punten met een curve'.
De coördinaten van punt 14 zijn al bekend, die staan in Excel in cel E17 en F17. Punt 8 komt op de x-as, 1/5 van de halswijdte naar links vanuit punt 1:
  • zet de x-coördinaat van punt 8 in E11: =E17-B10/5 (de x-coördinaat van punt 1 min eenvijfde van de halswijdte)
  • de y-coördinaat van punt 8 is 0 omdat het punt op de x-as staat: zet een 0 in F11
  • Nu punt 9. Dit bevindt zich 1/5 van de halswijdte onder punt 14, en staat al genoemd in D12.
  • De x-coördinaat is dezelfde als die van 14, zet in cel E12: =E17. NB: denk niet: ik kijk wat er in E17 staat (bijv. 31), en typ dat getal over in E12. Het maakt niet uit welk getal het is, wel dat het dezelfde is als in E17 staat (en dat kan veranderen als er een andere maat wordt getekend)!
  • De y-coördinaat is 1/5 van de halswijdte, gemeten vanaf de x-as. Dus: zet in cel F12: =B10/5
Nu wordt hetzelfde trucje uit les 3 uitgehaald voor de schouder van het voorpand. Deze keer gaat de lijn de andere kant op, maar het principe blijft hetzelfde. De hoeken blijven ook hetzelfde, dus het uitrekenen van de precieze coördinaten is nu een stuk minder ingewikkeld:

  • We willen punt 7 uitrekenen (de schouderpunt afgezet op de schuine lijn), dit staat al in D10
  • De x-coördinaat hiervan ligt eenzelfde afstand vanaf punt 8 naar links als bij de achterkant vanaf punt 2 naar rechts is afgemeten. Dit moet op de juiste manier vertaald worden naar een formule. Zet in cel E10: =E11-SIN(RADIALEN(75,964))*B9
  • De y-coördinaat van dit punt is (gelukkig) precies dezelfde als die van punt 3. Zet in cel F10: =F6
Volgende les worden de punten rondom het armsgat berekend, en de laatste nodige punten van het lijfje gezet.

01-01-14

Digitaal patroontekenen - les 3: de schouderlijn van het achterpand met hulp van de sinusregel

De vorige les stopte waar het spannend begon te worden, nu is het tijd om de koe bij de horens te vatten.
Het is voldoende om de formule die hieronder genoemd wordt, in de juiste cel over te nemen, maar misschien wil je ook weten hoe en waarom?

Filmpje: "meet voor de schouder 10 cm naar rechts en 2,5 cm naar onder, teken een lijn vanuit het hiervoor getekende halspunt door het net afgemeten punt (je krijgt een lijn schuin naar onder), en meet hierop de schouderbreedte af."

Juist. Hoe vang je dat nou in een Excel-formule, zodat je de coördinaten van het preciese schouderpunt krijgt? (Dat schouderpunt ligt dus ERGENS op die schuine lijn.) Makkie, tenminste als je een wiskundige achtergrond hebt. Of als je bij iemand in huis woont die dan direct roept: de sinusregel! Afijn, de sinusregel dus. Die hoef ik zelf niet uit te leggen, dat staat al duidelijk genoeg op internet: Uitleg over de sinusregel. Op de homepage van deze site, die heel toepasselijk driehoekberekenen.be heet, vind je nog meer uitleg over driehoeken. Bijvoorbeeld dat de som van de drie hoeken 180 graden is. Altijd. 

Kort gezegd: door de schuine lijn en de afgemeten lijn 10 naar rechts en vandaaruit 2,5 naar onder krijg je een driehoek met één hoek van 90 graden. Omdat de schuinte van de lijn bekend is, weet je ook hoeveel graden de andere twee hoeken hebben. Die valt namelijk af te leiden uit een andere regel, die hier wordt uitgelegd. Daar wordt uitgelegd dat de richtingscoëfficiënt van een lijn gelijk is aan de tangens van de hoek die de lijn met de x-as maakt. De richtingscoëfficiënt (schuinte) van de schouderlijn is 0,25, als dat de tangens van de hoek is, kun je de hoek zelf berekenen door in een rekenmachine in te typen: 0,25 - INV - tan. Daar komt uit 14,036 graden. De andere hoek is dan 90 - 14,036 = 75,964 graden.

We hebben nu vier gegevens met twee onbekenden: de lengten van de twee lijnstukken naast de rechte hoek. De sinusregel biedt uitkomst. Kijk nog eens goed naar de uitleg over de sinusregel. En dan naar de driehoek met nog twee onbekende zijden. Eén zijde is bekend: de schuine (dat is de schouderbreedte), en die ligt tegenover de rechte hoek. De sinus van een rechte hoek is 1 (wil je dit controleren, typ in op de rekenmachine 90 sin), dus de uitkomst van elke deling in de sinusregel is gelijk aan de schouderbreedte gedeeld door 1, dat is de lengte van de schouderbreedte! En die staat in cel B9. De sinus van de twee andere hoeken kun je met de rekenmachine uitrekenen (gewoon de hoek intypen, gevolgd door 'sin'). 

We berekenen punt 3, dat al in D6 staat.
Laten we nu eerst de y-coördinaat berekenen. Dat is de lengte van het korte verticale lijntje vanaf de x-as naar het schouderpunt. Dat lijnstuk zit tegenover de scherpe hoek, die van 14,036 graden. Als je de lengte van dit (onbekende) lijnstuk deelt door de sinus van 14,036 graden, krijg je als uitkomst een getal dat gelijk is aan de schouderbreedte. Zet dit nou eens zo in een formule dat je het onbekende stukje aan één kant van de = zet, en de twee bekende aan de andere kant. Om dit te visualiseren doe ik dat altijd eerst even met drie bekende makkelijke getallen: bijv. 8/4=2. 8 is in dit geval even het onbekende lijnstuk, en de waarde ervan krijg je door de andere twee met elkaar te vermenigvuldigen (want 2 x 4 = 8). DUS: de y-coördinaat is de sinus van 14,036 vermenigvuldigd met de schouderbreedte. Je hoeft het niet eens uit te rekenen, dat doet Excel. Houd er rekening mee dat het teken voor vermenigvuldiging geen x is, maar een sterretje!

Formule voor de y-coördinaat (zet hem in cel F6): =SIN(RADIALEN(14,036))*B9
In het voorbeeld (met een schouderbreedte van 7,8 cm) komt hieruit 1,891746.

Nu de x-coördinaat. Op zich niet moeilijker dan het uitrekenen van de y-coördinaat, maar dit punt wordt niet afgemeten vanaf de y-as, maar vanaf een punt dat daar al een stukje vandaan ligt. In de formule moet de waarde van de x-coördinaat van dat punt (dat is punt 2) bij de uitkomst van de berekening worden opgeteld. Je krijgt dan deze formule:

Formule voor de x-coördinaat (zet hem in cel E6): =SIN(RADIALEN(75,964))*B9+E5
In het voorbeeld is de uitkomst hiervan 13,00712.

Lastig? Het lastigste stuk is geweest. Staat het eenmaal goed geformuleerd in Excel, dan hoef je bij een volgend basispatroon van een lijfje in een andere maat alleen maar de maten in kolom B aan te passen. Excel rekent dan direct uit waar alle punten moeten worden getekend, ook die van de schouders!

Oef, dat was wel voldoende voor één les. Volgende keer wordt hetzelfde grapje herhaald voor het berekenen van de schouderlijn aan het voorpand. 

Tip:kijk het filmpje alvast verder en probeer te verzinnen hoe je de coördinaten van de volgende punten berekent.